เมื่อมีคนตายในโรงพยาบาล หรือสถานพยาบาลต่างๆ ผู้รักษาก่อนตายจะต้องออกหนังสือรับรองการตาย (ท.ร. ๔/๑) ให้ไว้เป็นหลักฐาน เพื่อใช้ในการแจ้งตาย โดยบุคคลที่มีหน้าที่ในการแจ้งการตายในกรณีนี้ ได้แก่
- หัวหน้าของโรงพยาบาล หรือสถานพยาบาลนั้น ซึ่งอยู่ในฐานะเจ้าบ้าน แล้วแต่กรณี
- บุคคลที่เจ้าบ้านมอบหมายให้แจ้งการตายแทน
ระยะเวลาในการแจ้งตาย
ต้องทำการแจ้งภายใน 24 ชั่วโมง นับแต่เวลาที่บุคคลนั้นตาย
สถานที่แจ้งการตาย
- ถ้าโรงพยาบาล หรือสถานพยาบาลที่มีคนตายนั้น ตั้งอยู่ในเขตเทศบาล ให้แจ้งการตายที่งานทะเบียนของสำนักเทศบาลในท้องที่นั้นๆ
- ถ้าโรงพยาบาล หรือสถานพยาบาลที่มีคนตายนั้น ตั้งอยู่นอกเขตเทศบาล ให้แจ้งการตายที่งานทะเบียนของ ณ ที่ว่าการอำเภอในเขตท้องที่นั้นๆ
หลักฐานที่ต้องนำไปแสดง
- บัตรประจำตัวประชาชนของผู้แจ้งการตาย หรือของผู้ที่ได้รับมอบหมายการแจ้งนั้น
- บัตรประจำตัวประชาชนของคนตาย (ถ้ามี)
- หนังสือรับรองการตาย (ท.ร. ๔/๑) ที่โรงพยาบาล หรือสถานพยาบาล ออกให้
- สำเนาทะเบียนบ้านที่คนตายมีชื่ออยู่ (ถ้ามี)
กรณีคนตายนอกสถานพยาบาล
- กรณีคนตายในบ้าน เช่น บ้านของคนตายเอง บ้านของญาติพี่น้อง บ้านของเพื่อนบ้าน ในโรงงาน หรือสถานประกอบการต่างๆ เป็นต้น บุคคลผู้มีหน้าที่แจ้งการตาย ได้แก่
- เจ้าบ้านของบ้านที่มีคนตาย
- ผู้พบศพ (กรณีไม่มีเจ้าบ้าน)
- บุคคลที่ได้รับมอบหมายให้แจ้งการตายแทน
การแจ้งการตายกรณีนี้ จะต้องแจ้งภายใน 24 ชั่วโมง นับแต่เวลาตาย หรือเวลาที่พบศพ โดยให้ดำเนินการดังต่อไปนี้
- ถ้าบ้านที่คนตายอยู่ในเขตท้องที่ที่ว่าการอำเภอ ให้แจ้งต่อผู้ใหญ่บ้านของหมู่บ้านที่มีคนตายหรือพบศพนั้น โดยผู้ใหญ่บ้านในฐานะนายทะเบียนผู้รับแจ้งประจำหมู่บ้านจะรับแจ้งการตาย และออกหลักฐานรับแจ้งการตาย (ท.ร. ๔ ตอนหน้า) ให้ไว้เป็นหลักฐาน เมื่อได้รับใบรับแจ้งการตายแล้ว เจ้าบ้านหรือ ผู้พบศพจะต้องนำหลักฐานดังกล่าวไปแจ้งต่อนายทะเบียน เพื่อขอให้ออกใบตายหรือใบมรณบัตร
- ถ้าบ้านที่คนตายอยู่ในเขตท้องที่เทศบาล ให้ไปแจ้งการตายที่งานทะเบียน ของสำนักงานเขตเทศบาลที่มีคนตายหรือพบศพนั้น กรณีนี้จะไม่มีหลักฐานใบรับแจ้งการตาย (ท.ร. ๔ ตอนหน้า)
หลักฐานที่ต้องนำไปแสดง
- บัตรประจำตัวประชาชนของผู้แจ้งการตาย หรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย
- บัตรประจำตัวประชาชนของคนตาย (ถ้ามี)
- ใบรับแจ้งการตาย (ท.ร. ๔ ตอนหน้า) ที่ผู้ใหญ่บ้านออกให้ (ถ้ามี)
- สำเนาทะเบียนบ้านที่คนตายมีชื่ออยู่ (ถ้ามี)
- พยานบุคคลที่รู้เห็นการตาย หรือการพบศพ เช่น เพื่อนบ้าน
เช่น ตายที่ศาลพักผู้โดยสาร บนรถยนต์ ห้างนา ตามป่าเขา เป็นต้น ผู้ที่มีหน้าที่ต้องแจ้งการตาย ได้แก่
- บุคคลที่ไปพบผู้ตายในขณะที่เกิดเหตุ
- ผู้พบศพ
การแจ้งการตายกรณีนี้ จะต้องแจ้งภายใน 24 ชั่วโมง นับแต่เวลาตายหรือเวลาที่พบศพ โดยวิธีแจ้งการตายและหลักฐานในการแจ้งนั้น ให้ใช้เช่นเดียวกันกับกรณีคนตายในบ้าน
การแจ้งการตายเกินกำหนดเวลา
เมื่อมีคนตายแล้วไม่ได้แจ้งการตายภายใน 24 ชั่วโมง นับแต่เวลาตาย เจ้าบ้านของบ้านหลังที่มีคนตาย หรือผู้พบศพ สามารถไปขอแจ้งการตายเกินกำหนดเวลาได้ โดยจะต้องเสียค่าปรับตามความผิดฐานไม่แจ้งการตายภายในกำหนดระยะตามกฎหมาย
การแจ้งตายกรณีพบศพโดยไม่ทราบว่าคนตายเป็นใคร
ผู้พบศพจะต้องแจ้งการตายเช่นเดียวกับกรณีคนตายในบ้าน โดยเมื่อนายทะเบียนผู้รับแจ้งการตายแล้ว จะต้องแจ้งไปยังพนักงานฝ่ายปกครอง หรือเจ้าหน้าที่ตำรวจ เพื่อทำการชันสูตรพลิกศพตามกฎหมายเสียก่อน เพื่อให้ทราบว่าคนตายเสียชีวิตด้วยสาเหตุใด เมื่อได้รับแจ้งความเห็นจากพนักงานสอบสวนแล้ว จึงจะออกใบตายหรือใบมรณบัตรได้